خانه / پرسش و پاسخ / علوم قرآنی / نام سوره‌هاى قرآن بر چه اساسى انتخاب شده است؟

نام سوره‌هاى قرآن بر چه اساسى انتخاب شده است؟

نام سوره‌هاى قرآن بر چه اساسى انتخاب شده است؟

پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) به دستور خداوند براى سوره‌هاى قرآن، نام‌هايى را انتخاب كرده بود.[11] در روايت‌هايى كه درباره فضيلت خواندن سوره‌هاى قرآن وارد شده به اين نام‌ها اشاره شده است؛ براى مثال پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله وسلم) سوره حمد را فاتحة الكتاب، ام الكتاب و… ناميده است.
گاهى نيز مردم و دانشمندان به خاطر مناسبت‌هايى كه در سوره وجود داشت، نام‌هاى ديگرى به آن سوره مى‌دادند.اين مطلب در زمان ما هم وجود دارد؛ مثلا ممكن است مسئولان يك شهر، نام يكى از ميدان‌هاى شهر را ميدان انقلاب بگذارند، ولى چون در وسط آن ميدان ساعت بزرگى نصب شده است مردم آن را فلكه ساعت بنامند.
نام گذارى سوره‌هاى قرآن بر اساس موارد و مناسبت‌هاى فراوانى بود كه بين نام انتخاب شده و سوره مورد نظر وجود داشت؛ برخى از اين مناسبت‌ها عبارتند از:
1. كلمه يا كلمات اول سوره و معانى آنها؛ مثلا نام ديگر سوره توبه، برائت است، زيرا سوره با اين آيه شروع مى‌شود (برائة من الله و رسوله…) هم‌چنين نام ديگر سوره توحيد، سوره «قل هو الله» است.
2. موضوع يا مطلبى كه در يك سوره آمده است؛ برخى از مطالب قرآن در يك سوره آمده و در ساير سوره‌ها نيامده است، يا هر چند در ساير سوره‌ها هم آمده باشد در يك سوره به شكل كامل‌ترى آمده است. در اين صورت نام سوره با مطلب مورد نظر هماهنگ است؛ مثلا داستان شيرين و آموزنده «گاو بنى اسرائيل» در سوره بقره آمده است، از اين رو نام اين سوره را بقره ناميده‌اند.
—————
[11]. سيد محمد باقر حجتى، پژوهشى در تاريخ قرآن كريم، ص 98؛ جلال الدين سيوطى، الاتقان، ج‌، ص‌118؛ البرهان، ج‌، ص‌270.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.