معارف اسلامی

فوائد ختم قرآن

بیشتر کسانی که با قرائت قرآن آشنا هستند روزانه مقداری از قرآن را می‎خوانند و یا حداقل چند بار در هفته مقداری از وقت خود را به تلاوت قرآن اختصاص می‎دهند.[1] و معمولاً هنگام خواندن، از جاهای مختلف قرآن تلاوت می‎کنند. پیشنهاد ما به عزیزان دوستدار قرآن این است که هنگام تلاوت از ابتدای قرآن شروع کرده و سوره‎ها را به ترتیب بخوانند تا موفق به ختم قرآن شوند.[2] در این صورت با یک عمل به دو پاداش می‎رسند: یک پاداش برای قرائت قرآن و پاداش دیگر برای ختم قرآن. پیشوایان بزرگوار اسلام ختم قرآن را یکی از بهترین عبادت‎ها شمرده‎اند.
شخصی به نام «زُهَری» از امام سجّاد ـ علیه السّلام ـ می‎پرسد: (در میان عبادات) چه عملی فضیلت زیادی دارد؟
امام می‎فرماید:
اَلْحالُّ الْمُرْتَحِل، قُلْتُ: وَ مَا الْحالُّ الْمُرْتَحِل؟ قالَ: فَتَحَ الْقُرْآنَ وَ خَتَمَهُ، کُلَّما حَلَّ فی اَوَّلِهِ ارْتَحَلَ فی آخِرِهِ.[3]
عمل حال مرتحل (در آید و کوچ کند)، گفتم: حال مرتحل چیست؟ فرمود: خواندن قرآن را آغاز کند و به انجام رساند و هر زمانی که از اوّل قرآن شروع کرد تا آخر برساند.
دعای مستجاب برای ختم کننده قرآن:
امام صادق ـ علیه السّلام ـ از رسول بزرگوار اسلام ـ صلّی الله علیه و آله ـ نقل می‎کند که فرمود:
اَلْفاتِحُ الْخاتِمُ الَّذی یَفتَحُ الْقُرْآنَ وَ یَخْتِمُهُ، فَلَهُ عِنْدَ اللهِ دَعْوَهٌ مُسْتَجابَهٌ.[4]
باز کننده ختم کننده‎ای که قرآن را باز کند و آن را ختم کند، نزد خدا برای او دعای مستجابی است.
فضیلت ختم قرآن در مکّه
یکی از اعمالی که در سفر مکّه و خانه خدا بدان سفارش زیادی کرده‎اند ختم قرآن کریم است. ای کاش همه کسانی که به مکّه معظّمه و زیارت بیت الله الحرام مشرّف می‎شدند قدر این سفر لحظه لحظه‎های آن را می‎دانستند و به جای گردش در خیابانها و خریدهای خارج از حدِّ متعارف، برای آخرت خود توشه بر‎می‎گرفتند.
در این زمینه ما به یک روایت بسنده می‎کنیم پنجمین امام شیعیان حضرت محمّد باقر ـ علیه السّلام ـ می‎فرماید:
مَنْ خَتَمَ الْقُرْآنَ بِمَکَّهَ لَمْ یَمُتْ حَتّی یَری رَسوُلَ اللهِ ـ صلّی الله علیه و آله ـ وَ یَری مَنْزِلَهُ مِنَ الْجَنَّهِ.[5]
کسی که قرآن را در مکّه ختم کند نمی‎میرد تا اینکه رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ و جایگاه خود را در بهشت می‎بیند.
کسانی که با انگیزه الهی و با هدف، به زیارت خانه خدا می‎روند سزاوار است حداقل یکبار در مکّه معظّمه قرآن کریم را ختم کنند.
بار پروردگارا! زیارت خانه خود و انجام اعمال آن را نصیب همه مسلمانان بگردان، و ما را از کسانی قرار ده که در جوار خانه‎ات، کلام نورانیت، قرآن را از آغاز تا انجام، بخوانیم تا در دنیا به دیدار جمال زیبای پیامبرت نایل شویم. و همه ما را اهل بهشت و رضوان خودت قرار ده و ما را توفیق ده تا جایگاه آخرتمان را در همین دنیا ببینیم. آمین یا ربّ العالمین.

هدیه ثواب ختم قرآن
عبادتهایی که انسان انجام می‎دهد بر دو نوع است: واجب و مستحب. انجام اعمال واجب بر هر انسان مکلّفی واجب است ولی انجام اعمال مستحب، به خود انسانها مربوط است. یعنی اگر کسی انجام داد از پاداش آن بهره‎مند شده و از نظر معنوی به درجات بالایی می‎رسد ولی اگر توفیق انجام آن را نداشت باز خواست نمی‎شود.
بعضی‎ها وقتی عمل مستحبّی را انجام می‎دهند فقط به فکر خودشان هستند و نیّتشان رسیدن به ثواب است. در حالی که اگر ما انسان دوراندیشی باشیم می‎توانیم از اعمال مستحبی دو گونه پاداش بگیریم. به این صورت که با هدیه کردن این اعمال به کسانی که بر ما حقی دارند (مانند: پیامبران، پیشوایان معصوم، پدر و مادر، اساتید و معلّمان و خویشان نزدیک) هم حقوق آنان را تا حدودی ادا می‎کنیم و هم با این کار به پاداش بیشتری دست می‎یابیم.
از این رو کسانی که توفیق دارند در طول سال یا ماه مبارک رمضان قرآن را چند مرتبه ختم کنند مناسب است ثوابش را به کسانی هدیه کنند که حقوقی بر گردن آنها دارند، مانند پیامبر اسلام ـ صلّی الله علیه و آله ـ امامان ـ علیهم السّلام ـ و پدر و مادر.
شخصی به نام «علی بن مُغَیْرَه» خدمت امام موسی بن جعفر ـ علیه السّلام ـ عرض می‎کند:
در ماه رمضان چند بار قرآن را ختم می‎کنم، روز عید فطر که فرا می‎رسد، یکی از آنها را به پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ، یکی را به علی ـ علیه السّلام ـ یکی را به فاطمه ـ علیها السّلام ـ و بقیه را به سایر امامان، تا برسد به شما، اهدا می‎کنم. در برابر این عمل چه پاداشی برای من است؟
امام هفتم ـ علیه السّلام ـ فرمود: پاداش تو آن است که در روز قیامت با آن بزرگواران خواهی بود.
عرض کردم: الله اکبر، آیا چنین پاداشی برای من است؟
حضرت سه مرتبه فرمود: آری.[6]
______________________
[1] . کسانی که چنین برنامه‎ای ندارند، تلاش کنند مقداری از وقت خود را در طول روز (هر چند به میزان ده دقیقه) به این کار پرارزش اختصاص دهند.
[2] . البته این مسأله منافاتی ندارد با اینکه بعضی از اوقات، سوره‎ها و جاهای خاصی را بخوانند که از طرف پیشوایان اسلام برای ایّام و مناسبتهای خاصّی سفارش شده است.
[3] . بحار الانوار، ج 89، ص 204.
[4] . همان مدرک، ص 205.
[5] . بحار الأنوار، ج 89، ص 205.
[6] . بحار الانوار، ج 95، ص 5.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا