علوم قرآنیپرسش و پاسخ

چگونه قرآن را خوب حفظ كنم؟

چگونه قرآن را خوب حفظ كنم؟

یادگیرى و حفظ قرآن از مطالبى است كه پیامبر اكرم(صلى الله علیه وآله وسلم) و امامان معصوم(علیهم السلام)به آن تأكید زیادى كرده اند. در ادامه، چند نكته بسیار مهم را كه به شما كمك میكند در حفظ قرآن موفق شوید مىنویسم:
1. از همان ابتدا تصمیم بگیرید، قرآن را تنها براى رضاى خدا حفظ كنید، نه براى این كه دیگران خوششان بیاید یا در مسابقه جایزه بگیرید.
2. در همه كارها به ویژه در این راه از خدا كمك بخواهید و دعا كنید خدا به شما توفیق حفظ قرآن عنایت كند و اگر مىتوانید نمازِ حفظ قرآن را بخوانید.[1]
3. سعى كنید همیشه و به خصوص هنگام حفظ قرآن با وضو باشید.
4. قرآن را زیر نظر استادى كه خودش حافظ تمام قرآن یا حداقل بخشهاى زیادى از قرآن است حفظ كنید.
5. حفظ قرآن را از جزء 30 قرآن شروع كنید، زیرا سورههاى كوچكترى دارد و با بیشتر سورههایش آشنا هستید و در دوره راهنمایى و ابتدایى آنها را آموختهاید.
6. در كار حفظ مداومت داشته باشید، نه این كه چند روزى به كلاس حفظ بروید، وقتى كمى كار حفظ جدّى شد، آن را رها كنید. یكى از مهمترین دلیلهایى كه باعث شده عدهاى حفظ قرآن را شروع كنند سپس نیمه كاره آن را رها كنند، این بوده كه آنها در حفظ قرآن مداوم نبودهاند.
7. براى حفظ، برنامهریزى كنید و سعى كنید هر روز در ساعتهاى مناسبى مطابق برنامه، به حفظ قرآن و نیز تمرین محفوظات اختصاص بدهید.
8. به مقدار كم ولى خوب حفظ كنید. در آیات كوتاه، حفظ آیه به آیه و در آیات متوسط و طولانى حفظ جمله به جمله مناسب است (این دو را در پاسخ بعدى توضیح مىدهم).
9. زمانى كه آرامش فكرى دارید، به حفظ قرآن بپردازید.
10. قرآن را در محلّى آرام و بدون سر و صدا حفظ كنید.
11. در حال راه رفتن، قرآن را حفظ نكنید، بلكه در محل مناسبى و در صورت امكان رو به قبله بنشینید و به حفظ قرآن اقدام كنید.
12. در مدتى كه قرآن را حفظ مىكنید یا محفوظات خود را تمرین مىكنید، از یك قرآن مشخص استفاده كنید.
13. مناسب است از قرآنى كه اندازه آن متوسط است استفاده كنید؛ اگر اندازه قرآن كوچك باشد علاوه بر این كه ممكن است در قرائت اشتباه كرده و قرآن را غلط حفظ كنید، زود خسته مىشوید و اگر قرآنى كه براى حفظ استفاده مىكنید بیش از حد معمول بزرگ باشد، علاوه بر این كه حمل و نقل آن كمى مشكلتر است، جاىگیرى تصویر صفحه در ذهن نیز مشكل است.
14. هنگام حفظ، آیهها را با صداى متوسط قرائت كنید، تاعلاوه بر چشم، گوش شما نیز به حفظ كمك كند.
15. براى از بین بردن اشتباهات، آنچه را حفظ كردهاید براى دیگران بخوانید. به این منظور، پدر، مادر، خواهر، برادر یا یكى از اقوام یا دوستانتان كه مىتوانند قرآن را به خوبى بخوانند، قرآن را به دست مىگیرند و به قرائت شما ـ كه از حفظ مىخوانید ـ گوش مىدهند و اشتباهات احتمالى را به شما یادآورى مىكنند. این كار یكى از راههاى مهم تكرار محفوظات و اصلاح اشتباهات احتمالى است.
16. علاوه بر آن چه در بند 15 گذشت، خودتان نیز آیات حفظ شده را مرتب تكرار كنید. براى این كار مىتوانید دست خودتان یا تكه كاغذى را روى آیات بگذارید و هنگام قرائت كم كم دست خود را كنار بكشید تا ببینید درست مىخوانید یا خیر؟
17. سعى كنید هنگام حفظ، ترجمه آیه را نیز یاد بگیرید. این كار ـ علاوه بر این كه باعث مىشود مفاهیم قرآن را بفهمید – موجب مىشود هنگامى كه در كلمه یا جملهاى شك مىكنید با توجه به مفهوم آیه بتوانید كلمه درست را حدس بزنید.
18. در فرصتهاى مختلف به ویژه شب، هنگام خوابیدن، به نوارهاى ترتیل گوش كنید و هنگامى كه قارى، قرآن مىخواند شما نیز با او تكرار كنید و بكوشید مكان آیه را در قرآن به خاطر بیاورید كه مثلا آیهاى كه مىخواند بالاى صفحه است یا وسط صفحه یا پایین صفحه؟، در طرف راست است یا صفحه سمت چپ و….
19. سعى كنید آیات را با شماره آنها حفظ كنید.
20. از غذاهاى مطبوع، پركالرى، مناسب و به موقع استفاده كنید.
این پاسخ كمى طولانى شد، لذا در پاسخهاى بعدى روش حفظ شماره آیه و برخى از غذاها و میوههایى كه حافظه را افزایش مىدهند مىنویسم. براى این كه روش حفظ قرآن را بهتر بیاموزید به كتابهاى چگونه قرآن را حفظ كنیم نوشته شهریار پرهیزكار و اهمیت و روش حفظ قرآن كریم نوشته الیاس كلانترى و نیز كتاب اصول و كیفیت حفظ قرآن كریم نوشته كاظم گرامى را مطالعه كنید.
—————
[1]. این نماز چهار ركعت ـ دو نماز دو ركعتى ـ است و طریقه خواندن آن كه در مكارم الاخلاق شیخ طبرسى، ص 341، و نیز بحارالانوار، علامه مجلسى، ج، ص 321، آمده چنین است: در ركعت اول پس از حمد، سوره «یس» و در ركعت دوم پس از حمد، سوره «حم دخان» خوانده مىشود. در دو ركعت بعدى (در ركعت اول، «حم سجده» و در ركعت دوم، سوره «تبارك» خوانده مىشود. پس از سلام نماز، باید نمازگزار حمد و ثناى خدا گفته، بر پیامبر و اهلبیتش درود فرستد و براى مؤمنان استغفار كند (یكصد مرتبه) سپس این دعا را بخواند: «اللَّهُمَّ ارْحَمْنِی بِتَرْكِ الْمَعَاصِی أَبَداً مَا أَبْقَیتَنِی وَ ارْحَمْنِی أَنْ أَتَكَلَّفَ طَلَبَ مَا لَا یعْنِینِی وَ ارْزُقْنِی حُسْنَ الظَّنِّ فِیمَا یرْضِیكَ عَنِّی اللَّهُمَّ بَدِیعَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ ذَا الْجَلَالِ وَ الْإِكْرَامِ وَ الْعِزَّةِ الَّتِی لَا تُرَامُ أَسْأَلُكَ یا اللَّهُ یا رَحْمَانُ بِجَلَالِكَ وَ نُورِ وَجْهِكَ أَنْ تُلْزِمَ قَلْبِی حِفْظَ كِتَابِكَ كَمَا عَلَّمْتَنِیهِ وَ ارْزُقْنِی أَنْ أَتْلُوَهُ عَلَى النَّحْوِ الَّذِی یرْضِیكَ عَنِّی اللَّهُمَّ بَدِیعَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ ذَا الْجَلَالِ وَ الْإِكْرَامِ وَ الْعِزِّ الَّذِی لَا یرَامُ أَسْأَلُكَ یا اللَّهُ یا رَحْمَانُ بِجَلَالِكَ وَ نُورِ وَجْهِكَ أَنْ تُنَوِّرَ بِكِتَابِكَ بَصَرِی وَ أَنْ تَشْرَحَ بِهِ صَدْرِی وَ أَنْ تُطْلِقَ بِهِ لِسَانِی وَ أَنْ تُفَرِّجَ بِهِ عَنْ قَلْبِی وَ أَنْ تَسْتَعْمِلَ بِهِ بَدَنِی فَإِنَّهُ لَا یعِینُنِی عَلَى الْخَیرِ غَیرُكَ وَ لَا یؤْتِیهِ إِلَّا أَنْتَ وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِی الْعَظِیمِ».

Republished by Blog Post Promoter

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.