خانه / پرسش و پاسخ / معاد در قرآن / منظور از تجسم اعمال چیست؟

منظور از تجسم اعمال چیست؟

با عنایت به صحراى محشر و حسابرسى از اعمال مردم، منظور از تجسم اعمال چیست؟

مقصود از تجسم اعمال این است كه آن چه را انسان در این جهان انجام داده است، در جهان دیگر، به صورتى متناسب با آن جهان نمودار گردد؛ به عبارت دیگر: پاداش ها و كیفرها، نعمت ها و نقمت ها، فرح و سرور، درد و شكنجه، همان حقائق اعمال دنیوى انسان ها است كه در حیات اخروى خود را نشان مى دهند.
و به دیگر سخن، هر كردارى كه انسان انجام مى دهد، یك صورت دنیوى دارد كه ما آن را مشاهده مى كنیم و یك صورت اخروى دارد كه هم اكنون در دل و نهاد عمل نهفته است و روز رستاخیز پس از تحولات و تطوراتى كه در آن رخ مى دهد، شكل كنونى و دنیوى خود را از دست داده و با واقعیت اخروى خود جلوه مى كند و باعث لذت و فرح صاحب عمل یا آزار و اندوه وى مى گردد. بنابراین، جزاى اعمال هر انسانى عین اعمال او خواهد بود و در این جمله ذره اى مجازگویى نیست و چیزى در محكمه عدل خداوند، بهتر از این نیست كه عین عمل انسان را به خود انسان بازگردانند. از این مطلب در اصطلاح علمى به «تجسم اعمال» تعبیر مى كنند.
آیات متعددى در قرآن بر این مطلب گواهى مى دهند كه به چند نمونه آن اشاره مى كنیم:
1. (یوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْس مَّا عَمِلَتْ مِنْ خَیر مُّحْضَرًا وَمَا عَمِلَتْ مِن سُوء …)[10]؛ روزى كه هر انسانى هر كار نیكى كه انجام داده است، نزد خود حاضر مى یابد و هر كار بدى را كه انجام داده است نیز، حاضر و آماده مى یابد … .
2. (إِنَّ الَّذِینَ یكْتُمُونَ مَآ أَنزَلَ اللَّهُ مِنَ الْكِتَـبِ وَ یشْتَرُونَ بِهِ ثَمَنًا قَلِیلاً أُولَـئِكَ مَا یأْكُلُونَ فِى بُطُونِهِمْ إِلاَّ النَّار)[11]؛ كسانى كه به خاطر به دست آوردن مالى اندك، آیات الهى را كتمان مى كنند، چیزى جز آتش در شكم خود جاى نمى دهند.
3. (إِنَّ الَّذِینَ یأْكُلُونَ أَمْوَ لَ الْیتَـمَى ظُـلْمًا إِنَّمَا یأْكُلُونَ فِى بُطُونِهِمْ نَارًا وَسَیصْلَوْنَ سَعِیرًا)[12]؛ آنان كه از روى ستم اموال یتیمان را مى خورند، در حقیقت آتش مى خورند و در آینده وارد دوزخ خواهند شد.
صریح دو آیه اخیر آن است كه آن چه را افرادى از راه كتمان حقائق الهى و یا از راه ستم بر یتیمان به دست آورند، در حقیقت آتشى را در درون خود جاى مى دهند. شكى نیست كه صورت ظاهرى و دنیوى اموال یاد شده آتش نبوده، بلكه به صورت انواع لذت هاى دنیوى نمودار مى باشند. بنابراین، این گونه اموال، صورت دیگرى دارد كه اكنون از چشم ظاهر بین انسان پوشیده است، ولى در سراى دیگر كه حقائق پنهان آشكار مى گردد، چهره واقعى این اعمال نمایان گردیده و آن، چیزى جز آتش و عذاب خداوندى نیست. آیات 49 سوره توبه و آیه 12 سوره حجرات نیز مؤید مطالب فوق است.
رسول اكرم(ص) مى فرماید: از ستم گرى بپرهیزید، زیرا ظلم و ستم در روز قیامت به صورت تاریكى ها نمایان خواهند شد.[13] —————
[10] آل عمران، آیه 30.
[11] بقره، آیه 174.
[12] نساء، آیه 10.
[13] كلینى، كافى، ج 2، ص 332؛ ر.ك: جعفر سبحانى، منشور جاوید، ج 9، ص 406 ـ 425.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.