مناظره ‫امام جعفر صادق (ع) با ابوحنیفه

مناظره ‫امام صادق (ع) با ابوحنیفه پیشوای اهل سنت

‫‏ابوحنیفه پیشوای اهل سنت معتقد بود با عقل و قیاس (مقایسه نمودن)، می توان احکام دینی را بدست آورد. در روایت زیر خواهید دید چگونه امام صادق علیه السلام به عنوان حافظ دین و شریعت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و ‫عالم به اسرار آن، بطلان اندیشه او را برملا می سازد.

ابو حنیفه به همراه عدّه اى از دوستانش به مجلس امام جعفر صادق علیه السلام وارد شد و اظهار داشت:
یابن رسول اللّه! فرزندت، موسى کاظم (علیه السلام) را دیدم که مشغول نماز بود و مردم از جلوى او رفت و آمد مى کردند؛ و او آن ها را نهى نمى کرد، با این که رفت و آمدها مانع معنویّت مى باشد؟!
امام صادق (علیه السلام) فرزند خود موسى کاظم (علیه السلام) را احضار نمود و فرمود: ابو حنیفه چنین مى گوید که در حال نماز بودى و مردم از جلوى تو رفت و آمد مى کرده اند و مانع آن ها نمى شدى؟
پاسخ داد: بلى صحیح است، چون آن کسى که در مقابلش ایستاده بودم و نماز مى خواندم، او را از هر کسى نزدیک تر به خود مى دانستم، بنابر این افراد را مانع و مزاحم عبادت و ستایش خود در مقابل پروردگار متعال نمى دانستم.
سپس امام جعفر صادق (علیه السلام) فرزند خود را در آغوش گرفت و فرمود: پدر و مادرم فداى تو باد، که نگه دارنده علوم و اسرار الهى و امامت هستى.

بعد از آن خطاب به ابو حنیفه کرد و فرمود: حکم قتل، شدیدتر و مهمّتر است، یا حکم زنا؟
ابو حنیفه گفت: قتل شدیدتر است.
امام (علیه السلام) فرمود: اگر چنین است، پس چرا خداوند شهادت بر اثبات قتل را دو نفر لازم دانسته؛ ولى شهادت بر اثبات زنا را چهار نفر قرار داده است؟!
سپس حضرت به دنباله این پرسش فرمود: بنابر این باید توجّه داشت که نمى توان احکام دین را با قیاس استنباط کرد.

و سپس افزود: اى ابوحنیفه! ترک نماز مهم تر است، یا ترک روزه؟
ابو حنیفه گفت: ترک نماز مهم تر است.
حضرت فرمود: اگر چنین است، پس چرا زنان نمازهاى دوران حیض و نفاس را نباید قضا کنند؛ ولى روزه ها را باید قضا نمایند، پس احکام دین قابل قیاس نیست.

بعد از آن، فرمود: آیا نسبت به حقوق و معاملات، زن ضعیف تر است، یا مرد؟
ابوحنیفه در پاسخ گفت: زنان ضعیف و ناتوان هستند.
حضرت فرمود: اگر چنین است، پس چرا خداوند متعال سهم مردان را دو برابر سهم زنان قرار داده است، با این که قیاس برخلاف آن مى باشد؟!

سپس حضرت افزود: اگر به احکام دین آشنا هستى، آیا غائط و مدفوع انسان کثیف تر است، یا منى؟
ابو حنیفه گفت: غائط کثیف تر از منى مى باشد.
حضرت فرمود: اگر چنین است، پس چرا غائط با قدرى آب یا سنگ و کلوخ پاک مى گردد؛ ولى منى بدون آب و غسل، تطهیر نمى شود، آیا این حکم با قیاس سازش دارد؟!

پس از آن ابوحنیفه تقاضا کرد: یاابن رسول اللّه! فدایت گردم، حدیثى براى ما بیان فرما، که مورد استفاده قرار دهیم؟
امام صادق علیه السلام فرمود: پدرم از پدرانش، و ایشان از حضرت امیرالمؤ منین علىّ (علیه السلام) روایت کرده اند، که رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود: خداوند متعال میثاق و طینت اهل بیت رسول اللّه (صلوات اللّه علیهم) را از اعلى علّیین آفریده است؛ و طینت و سرشت شیعیان و دوستان ما را از خمیر مایه و طینت ما خلق نمود و چنانچه تمام خلایق جمع شوند، که تغییرى در آن به وجود آورند هرگز نخواهند توانست.
بعد از آن که امام صادق (علیه السلام) چنین سخنى را بیان فرمود ابو حنیفه گریان شد؛ و با دوستانش که همراه وى بودند برخاستند و از مجلس خارج گشتند.

منبع روایت: اختصاص شیخ مفید، ص 189

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.