معاد در قرآنپرسش و پاسخ

مفهوم یقین داشتن به مرگ چیست؟

مفهوم یقین داشتن به مرگ چیست؟

علمِ به «مرگ»، غیر از یقین به آن است. یقین، مراتبى دارد: 1. علم الیقین: این است كه انسان از دلایل مختلف، به چیزى ایمان آورد؛ مانند كسى كه با مشاهده دود به وجود آتش ایمان پیدا كند. 2. عین الیقین: در جایى است كه انسان به مرحله مشاهده مى رسد و با چشم خود مثلا آتش را مشاهده مى كند. 3. حق الیقین: مانند كسى است كه در آتش وارد شود و سوزش آن را لمس كند و به صفات آتش متصف شود كه این مرحله، بالاترین مرحله یقین است و انسان مى تواند به این مقامات عالى برسد.
از مطالب فوق، استفاده مى شود كه راهِ یقینِ به «مرگ»، رسیدن به مقام عالى كشف و شهود عینى است، كه از طریق دل امكان پذیر است، نه استدلال هاى علمى و منطقى كه فقط عقل را راضى مى كند.
توبه واقعى، زدودن زنگارهاى گناه از دل، ایمان قوى، اعمال صالح، یاد و عبادت خداوند، توكل و تسلیم محض در برابر فرمان هاى الهى، اطاعت از پیامبر اكرم(ص) و امامان معصوم(ع)، محاسبه دائمى نفس، معرفت خود و خداوند، اخلاص، مطالعه در زندگى افرادى كه مراحل كشف و شهود را پیموده اند، بى اعتنایى به دنیا، توجه به آخرت، آمادگى براى مردن و … ، از جمله مواردى است كه انسان را به مقام عالى كشف و شهود مى رساند و به این وسیله داراى چشم باطنى و ملكوتى شده، حجاب ها كنار رفته و حقیقت در آن پرتو افكن مى شود؛ آن گاه به بعضى از حقائق جهان غیب،[ از جمله یقین به مرگ، عالم برزخ و قیامت] دست مى یابد؛ به همان روشنى كه انسان با چشم خود محسوسات را مى بیند. (كَلاَّ لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْیقِینَ * لَتَرَوُنَّ الْجَحِیمَ)[9]؛ این گونه نیست كه شما مى پندارید، اگر علم الیقین داشته باشید دوزخ را با چشم خود مى بینید. این آیه شریف، دیدن از دور را به علم الیقین تعبیر كرده است و آیه بعدى عین الیقین را مطرح نموده است، كه دیدن از نزدیك است و آیه 94 و 95 سوره واقعه حق الیقین را بیان كرده است. پیامبر اكرم(ص) مى فرماید: لَوْلا اَنَّ الشَّیاطینَ یحُومُونَ عَلى قُلُوبِ بَنى آدمَ لَنَظَرُوا اِلَى الْمَلَكُوت[10]؛ اگر شیاطین دل هاى فرزندان آدم را احاطه نكنند، مى توانند به جهان ملكوت نظر افكنند.
در حدیثى وارد شده كه، پیامبر اكرم(ص) از حارثة بن مالك پرسید: حالت چطور است؟ عرض كرد: اى رسول خدا(ص) به مقام یقین رسیده ام، فرمود: هر چیزى واقعیت و نشانه‏اى دارد، واقعیت و نشانه این سخن تو چیست؟ عرض كرد: نشانه اش این است كه من نسبت به دنیا بى اعتنا هستم، شب بیدار مى مانم (و عبادت مى كنم) و در گرماى سخت تشنه‏ام [و روزه مى گیرم] گویى مى بینم پروردگارم براى حساب، آماده است و گویى اهل بهشت را مى بینم كه در بهشت با یك دیگر ملاقات مى كنند و گویى صدا و ناله و فریاد اهل دوزخ را در دوزخ مى شنوم. آن حضرت فرمود: این بنده اى است كه خداوند قلبش را نورانى ساخته، حقیقت را دیده اى، ثابت قدم باش …».[11]
این احادیث و مانند آنها، رابطه مكاشفات روحانى را با ایمان و یقین روشن مى سازد و نشان مى دهد با تكامل معنوى امكان دارد این درك و دید براى انسان حاصل شود؛ مانند كسى كه مرگ و بسیارى از حقایق غیبى و شهودى را حس كرده باشد.[12]
—————
[9] تكاثر، آیه 5 ـ 6.
[10] بحارالأنوار، ج 56، ص 163.
[11] كلینى، كافى، ج 2، ص 54.
[12] ر.ك: ناصر مكارم شیرازى و همكاران، پیام قرآن، ج 1، ص 252 ـ 294؛ تفسیر نمونه، ج 2، ص 304 و ج 27، ص 284 ـ 285.
بهترین نوع مرگ كدام است؟

Republished by Blog Post Promoter

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.