فضایل امام رضا از نگاه مامون

فضایل امام رضا از نگاه مامون

مأمون خلیفه‏ ی عباسی برتری و موقعیت عالی امام رضا علیه ‏السلام را در چندین فرصت بیان کرده که به شرح زیر است:

مورد اول:
او به فضل بن سهل و برادرش گفت: من کسی را فاضل‏تر از این مرد (یعنی امام علی بن موسی الرضا علیه‏السلام) در روی زمین نمی‏ شناسم [اعیان الشعه،ج4،ص133] .
بر طبق این بیانیه‏ ی مأمون، امام داناترین و افضل‏ترین عالم در جهان در همه‏ی علوم و دانشها بود.

مورد دوم:
او در نامه‏ ای خطاب به عباسیان که از وی رنجیده بودند وقتی که قصد داشت مقام خلافت را به امام بسپارد، می‏ گوید: «مأمون بیعت وفاداری با او (امام رضا علیه‏السلام) نکرد مگر در کار او مشاهده کرد و فهمید که هیچ کس در روی زمین شایسته ‏تر از او در پاکی، استوارتر از او در تقوا، دیندارتر از او در دین، زاهدتر از او در ترک دنیا، آزادتر از او در وجود، بشاش ‏تر از او در معاشرت با عامه و خاصه، و ثابت‏تر از او در اصل دین وجود ندارد. بیعت با او خشنودی خدا را تأیید می‏ کند.» [بحارالانوار،ج12،ص63] .

این کلمات مخصوصا بعضی از صفات عالی را که در امام رضا علیه ‏السلام بود و او را از بقیه‏ ی مردم ممتاز می ‏کرد، بیان می‏ کند. این صفات عالی به شرح زیر است:

الف. امام خالص‏ترین مردم در شایستگی و دانش بود.
ب. او با تقواترین فرد در روی زمین بود.
ج. او زاهدترین فرد در ترک لذایذ و تزیینات زندگی بود.
د. او بخشنده‏ترین فرد نسبت به محرومین بود.
ه. برگزیدگان توده‏ ی مردم اعتراف داشتند که او شایسته ‏ترین شخص بود و اینکه هیچ کس فضایلی شبیه به فضایل او نداشت.
و. او استوارترین فرد در اصول دین بود، زیرا از سرزنش سرزنش کنندگان درباره‏ی خدا نمی‏هراسید.
ز. بیعت مأمون با او خشنودی خدای تبارک و تعالی را تأیید می‏ کند.

مورد سوم:
در سندی که درباره ‏ی بیعت امام رضا علیه ‏السلام با مأمون می ‏باشد آمده است: «مأمون بعد از درخواست از خدا و سعی و تفحص و کوشش در قضای حق او در میان عباد و بلادش، در این دو خانواده (یعنی خانواده‏ی عباسی و خانواده ‏ی علوی) علی بن موسی بن جعفر بن محمد بن علی بن حسین بن علی ابن ابی‏طالب را برگزید که او را فضل تمام و علم مالاکلام بود و ورع ظاهر و زهد خالص داشت و تخلیه از دنیا و انزوا از مردم، و همه کس یکدل و یکزبانند که در اوست کلمه ‏ی جامعه که روز به روز به ظهور می‏ آید، و پیوسته از او فضل بی‏ منتها به حصول می‏ رسد. پس عقد کرد از برای او به عهد و خلافت که پس از وی ولیعهدش باشد.» [کشف الغمه،ج3،ص125] .
این کلمات، ستایش صفات شریفی است که امام رضا علیه‏السلام را بر بقیه‏ ی علویان و خاندان عباسی ممتاز کرده است. این صفات به شرح زیر است:

1. فضایل درخشان و دانش آشکار.
2. ترک آنچه خدای متعال منع کرده است.
3. او هرگز کسی را گمراه نکرد زیرا خود منبع خوبی و رحمت برای بشر بود.
4. تارک دنیا بود.
5. مسلمانان متفقا با او موافق بودند.

مأمون فهمید که امام این فضایل عالی را دارد و به همین جهت اصرار داشت بر تعیین امام بر جانشینی خودش، درست همان طوری که در جملات بالا گفته است.
منبع: پژوهشی دقیق در زندگانی امام علی بن موسی الرضا علیه السلام (جلد اول)، محمدباقر شریف القرشی، سید محمد صالحی، دارالکتب اسلامیه، صص96-98.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.