خانه / پرسش و پاسخ / تفسیر وَاسْتَعِینُواْ بِالصَّبْرِ وَالصَّلَوةِ چیست؟

تفسیر وَاسْتَعِینُواْ بِالصَّبْرِ وَالصَّلَوةِ چیست؟

در آیه شریفه: (وَاسْتَعِینُواْ بِالصَّبْرِ وَالصَّلَوةِ) (1)؛ از صبر و نماز استعانت بجویید، تفسیر این آیه را بیان كنید.

* الف) این آیه شریف، به دو ركن اساسی اشاره نموده است و تنها راه پیشرفت و پیروزی بر مشكلات را دو چیز میداند: استقامت كردن در برابر مشكلات و ارتباط پیدا كردن با خداوند متعال به وسیله نماز، چون «صبر» هر بلا و حادثه بزرگی را كوچك و ناچیز میكند و «نماز» روی آوردن و پناه بردن به خداست كه باعث میگردد روح ایمان زنده شود و به آدمی میفهماند به جایی تكیه كرده كه انهدامپذیر نیست و به ریسمانی چنگ زده كه پاره شدنی نیست. كسانی كه از این دو ركن بهرهمند هستند، میتوانند با توجه به آثار و فوایدی كه این دور ركن در بر دارند، خود را برای عمل به آن آماده سازند، چرا كه «نماز» نوعی سپاسگزاری است كه میتوان با آن وظیفه بندگی را برابر خوبیهای خداوند بیان كرد و به تكامل روحی رسید واز قدرت نامتناهی خداوند یاری طلبید؛ نماز مهار كننده غرایز سركش و روح طغیان در آدمی است و خلاصه آن كه نماز فرد را به مبدأ لا یزال الهی پیوند میدهد. صبر امری اكتسابی است و انسان میتواند ـ اگر صبور نیست ـ آن را به دست آورد. برای این منظور فرد میتواند با تمرین و ممارست در برابر مشكلات و رنجها خود را بیازماید و صبر پیشه كند. «صبر» زمینه ایستادن و مقاومت و در مقابل گناهان و تكالیف و مصیبتها را در نفس انسان فراهم میكند؛ با انجام دادن این دو ركن انسان به رستگاری و پیروزی قطعی میرسد.
ب) كلمه «استعانت» به معنای طلب كمك است و مربوط به هنگامی است كه نیروی انسان به تنهایی نمیتواند حادثهای را كه پیش آمده، طبق مصلحت خود بر طرف كند، در حالی كه اگر میفرمود: «صبر كنید» و «نماز بخوانید» این معنا را برای مخاطب نمیفهماند.
ج) «خشوع» یكی از صفات بر جسته «مؤمنان» و «متّقین» به شمار میآید و به معنای حالت تواضع و ادب جسمی و روحی است كه در برابر شخص بزرگ یا حقیقت مهمی در قلب انسان به وجود میآید و آثارش در بدن ظاهر میشود. با وجود این امر، نماز از حالت الفاظ و حركات بی روح و فاقد معنا و خسته كننده و سنگین خارج میشود (2).
خشوعكنندگان، آن چنانكه قرآن بیان میكند(3) ، كسانی هستند كه قیامت را باور دارند و میدانند كه بازگشت آنان به سوی خداست. همین قیامت باوری است كه موجب خشیت و تواضع قلبی میشود و امكان استعانت از نماز و صبر را فراهم میكند.
————————————————————–
1. بقره،آیه45.
2. ر.ك: همان، تفسیر نمونه، ج1، ص218، ج14، ص194؛ همان، المیزان، ج1، ص152؛ جعفر سبحانی، پرسشها و پاسخهای مذهبی، ج3، ص41؛ محمد تقی مصباح یزدی، اخلاق در قرآن، ج1، ص412.
3. بقره،آیه45 و 46.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.