معاد در قرآنپرسش و پاسخ

آیا واقعا مسئله زنده شدن مردگان وجود دارد؟

مسئله زنده شدن مردگان، فكر مرا مشغول كرده است. كسى نیامده بگوید: ما در قبر یا جهنم رفتیم یا حسابى بود. لطفاً از راه قرآن دلم را اطمینان دهید؟

اعتقاد به عالَم برزخ، قیامت، بهشت و جهنم و حساب عادلانه، بر مبناى حكم عقل است. معاد، ترسیم گر هدف خلقت، نتیجه قطعى عدل الهى، تجلى گاه وعده هاى خداوند، مظهر رحمت خدا و سیر نهایى تكامل انسان است. اینها برخى از دلایل روشن، بر قطعى بودن معاد و زنده شدن دوباره بشر براى حسابِ پس از مرگ است. در غیر این صورت، عقل مى گوید: اصل خلقت جهان و انسان، لغو و عبث است. قرآن براى اطمینان خاطر همه انسان هایى كه مى خواهند در مورد قبر و قیامت و زنده شدن مجدد مردگان به یقین برسند، از دو راه بهره جسته است:
1. از طریق وعده هاى تخلف ناپذیر الهى كه از سوى انبیاء ابلاغ شده است؛ خداوند مى فرماید: چه كسى باوفاتر از من در عمل به وعده هایش پیدا مى كنید؟[44]
2. از طریق ارتباط مردگان با زنده ها در همین دنیا و با زنده شدن مجدد افرادى كه مرده بودند و خبر دادن آنها از عالَم پس از مرگ، تا مورد عبرت دیگران باشد. اكنون به چند شاهد قرآنى اشاره مى كنیم:
1. مردن عزیر پیامبر در حدود صد سال و زنده شدن دوباره او؛ زنده شدن پرنده ها توسط حضرت ابراهیم(ع)؛ زنده شدن مقتول بنى اسرائیل و … از جمله شواهدى هستند كه قرآن به آن تمسك كرده است.
2. قرآن، گاهى شبح رستاخیز را در خواب هاى طولانى، مانند خواب 309 ساله اصحاب كهف نشان مى دهد و مى فرماید: (وَ كَذَ لِكَ أَعْثَرْنَا عَلَیهِمْ لِیعْلَمُوا أَنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَق …) [45]؛ و بدین گونه [مردم آن دیار را] بر حال شان آگاه ساختیم تا بدانند كه وعده خدا راست است و [در فرا رسیدن] قیامت هیچ شكى نیست … .
3. در روایتى آمده است: روزى على(ع) به همراه حَبّة عُرَنّى در وادى السلام توقف نمودند. حَبّه مى گوید: آن قدر مولى ایستاد و با كسانى كه من آنها را نمى دیدم، گفت و گو كرد كه چند بار از خستگى نشستم، عاقبت عباى خود را پهن كردم. به آن حضرت عرض كردم بفرمایید بنشینید؛ فرمود: اى حبه، آن چه دیدى، جز گفت و گو و انس گرفتن با مؤمن، چیز دیگرى نبود. عرض كردم: آیا مؤمنان بعد از مرگ مى توانند با زنده ها گفت و گو كنند؟ فرمود: بله و … . از این روایت، به وضوح استفاده مى شود كه امام(ع) برزخ دوزخیان را مشاهده مى نموده و مى دیده و با آن گفت و گو مى كرده است.[46]
از این گونه موارد و ارتباط ها، در قرآن و روایات فراوان به چشم مى خورد. انسان مى تواند به مقامى برسد كه دیدن برزخیان و احوال آنها و ارتباط و گفت و گو با آنها، برایش سهل و آسان شود. حتى در مرتبه پایین تر، براى مردم عادى از راه هایى مانند خواب و دیدن مرده ها در عالم برزخ و گفت و گو و سؤال از آنها درباره آخرت، چیزى نیست كه بتوان آن را انكار كرد.
سخن در این باب بسیار است، امّا به همین مقدار بسنده مى كنیم و براى ختم كلام، تمسك به این آیه شریف مى كنیم كه فرمود: (وَعْدَ اللَّهِ حَقًّا وَمَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللَّهِ قِیلاً)[47]؛ وعده خدا حق است و چه كسى از خدا راستگوتر است.[48]
ضمناً شایسته است بدانیم كه در عالَم خیلى چیزها را ندیده ایم ولى قبول داریم؛ مانند اعتقاد به پیامبر یا امام در حالى كه آنها را ندیده ایم؛ اعتقاد به فرشتگان، قبول داشتن وجود شهرها و پایتخت ها و افرادى كه آن جا زندگى مى كنند و … یقینى بودن قبر و قیامت و زنده شدن مردگان نیز از همین قبیل است.
—————
[44] توبه، آیه 111.
[45] كهف، آیه 21.
[46] كلینى، كافى، ج 3، ص 243.
[47] نساء، آیه 122.
[48] ر.ك: المیزان، ج 18، ص 166 و ج 13، ص 337 ـ 413.

Republished by Blog Post Promoter

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.