خانه / پرسش و پاسخ / آیا نماز تنها راه تشكر از خداست؟

آیا نماز تنها راه تشكر از خداست؟

آیا نماز رایج میان مسلمانان تنها راه تشكر از خداست؟ آیا انسان نمیتواند با زبان مادری خود از خداوند تشكر كند؟

در نماز توجه قلب و تمركز فكر بسیار سخت است، ولی وقتی با زبان مادری خود با خدایمان صحبت كنیم، توجه بسیار بالا میرود و ارتباط نزدیكی برقرار میگردد؛ پس چرا با زبان خود شكرگزاری و بندگی نكنیم؛ به طوری كه خود هر دفعه به ارتباط با خدایمان آگاه شویم؟
* الف: ابراز بندگی در هیچ قالب زمانی، مكانی و زبانی محدود نمیشود، ولی با توجه به عظمت خداوند و جلال و جبروت او از یك سو و فقر وجودی آدمی از سوی دیگر، درك حقیقت بندگی معنا و مفهوم پیدا میكند.(فاطر،15)
قرآن كریم از عبودیت و بندگی تمام مخلوقات خبر میدهد (مریم،93) و میگوید همه هستی به تسبیح خداوند مشغول هستند، هر چند بیشتر انسانها از این تسبیح بیخبرند، زیرا آگاهی از نوع تسبیح موجودات، با درك و فهمی ژرف و عمیق از عالَم هستی و پس از راهیابی به عالَم ملكوت به دست میآید.
بالاتر از تسبیح موجودات، قرآن از نماز موجودات سخن به میان آورده است (نور،41). ما انسانهای معمولی، همان گونه كه از چگونگی تسبیح موجودات بیخبریم، از چگونگی نماز آنها نیز آگاهی نداریم.
انسان یكی از برترین مخلوق هستی و بهرهمند از روح الهی، از نظر تكوین همانند دیگر موجودات است، ولی از آن جا كه هدف آفرینش انسان، عبودیت است (ذاریات،56) خداوند از نظر تشریع نیز او را به نماز و تسبیح امر كرده است، تا به مقام عبودیت برسد.
ب: اظهار عبودیت، با هر زبان و رفتاری ممكن است، ولی پیامبر و سفیران الهی ـ كه اوامر و نواهی الهی را برای بشر بازگو میكنند ـ هر یك در عصر خویش هیئتی خاص و الفاظ ویژهای را برای اظهار عبودیت، از سوی خداوند به انسانها هدیه كردهاند.
نماز، تركیبی از اعمال و واژگان مخصوص، مطلوبترین شكل بندگی و سپاسگزاری در برابر خداوند است كه به امّت اسلامی تعلیم داده شده است. توجه به ركوع، سجود، قنوت و دیگر اعمال نماز و نیز تأمّل در مفاهیم متعالی نهفته در الفاظ آن، گواه این حقیقت است كه برای اظهار بندگی و سرسپردگی در آستان ربوبی هیچ عملی زیبندهتر از نماز نیست.
سوره حمد ـ كه نماز بدون آن صحیح نیست ـ در برابر كل قرآن قرار گرفته است: (ولَقَد ءاتَینـكَ سَبعـًا مِنَ المَثانی والقُرءانَ العَظیم) (1) ؛ ما به تو سوره حمد و قرآن عظیم دادیم.
در این آیه، قرآن با تمام عظمتش در برابر سوره حمد قرار گرفته است. نزول دوباره آن نیز شاید برای اهمیت فوقالعاده آن باشد.
در روایت است كه پیامبر اكرم(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمود: خداوند بزرگ به خاطر دادن سوره حمد، بر من منّتی خاص نهاد و آن را در برابر قرآن عظیم قرار داد و سوره حمد از با ارزشترین ذخایر و گنجهای عرش خدا است (2).
درباره سجده از امام رضا(علیه السلام) نقل شده كه میفرمایند: نزدیكترین حالت بنده به خدا، حالت سجده است (3).
اگر خداوند را دوست داریم و او را مستحق ستایش میدانیم و بهترین راه اظهار بندگی در آستان او را میجوییم، بهترین شكل اظهار بندگی در نماز تجلّی پیدا میكند، كه خداوند از سر لطف و رحمت، زیباترین شیوه ستایشگری را به ما آموخته است.
ج: از سنتهای بشری این است كه در هر فرهنگ و قومی نوعی از احترام كردن رایج است؛ احترام و سلام دادن یك نظامی به فرمانده خود، تكریم شایسته بزرگان در برخی از اقوام ـ كه گاه با ساییدن پیشانی به خاك همراه است ـ سلام فرزند به پدر و مادر، احترام دوست به دوستش و… همه اینها متناسب با شأن و مقام آنان میباشد.
ستایش متناسب با شأن خداوند، پس از علم و آگاهی از مقام ربوبی و خشیت و حضور قلب، در قالب نماز تجلی مییابد. انسانی كه عبادت را از روی نیاز و اشتیاق به جا میآورد و خود را وامدار حضرت حق میداند، هرگز در تعلیم نماز و فهم معانی آن ملول نمیشود.
تشنه دیدار دوست راه نپرسد كه چند *** كشته شمشیر عشق حال نپرسد كه چون
———————————————————-
1. حجر،آیه87.
2. صدوق، امالی، ص175.
3. محمدی ری شهری، میزان الحكمه، ج2، ص1252.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.