پرسش و پاسخپرسمان قرائت قرآن

آداب مستحب در قرائت قرآن را بیان کنید.

لطفاً مهم‌ترین آدابى كه مستحب است در قرائت قرآن رعایت كنیم به‌طور مختصر و مستند بیان فرمایید.

قرائت قرآن كریم در هر حال پسندیده است. پیامبر گرامى(ص) فرمود: «بر تو باد كه در هر حال و موقعیتى كه هستى، قرآن را تلاوت نمایى.»[1] ولى براى بهره‌مند شدن از فیض الهى و استفاده بهتر از سفره گسترده و پرنعمت قرآن، حضرات معصومین(ع) به ما سفارش‌هایى نموده‌اند كه از آن‌ها به آداب تلاوت قرآن یاد مى‌كنیم. به چند مورد از آن‌ها ـ‌چنان‌كه علماى ما هم‌چون فیض كاشانى در المحجة البیضا و مولى احمد نراقى در معراج‌السعاده و دیگران یادآور شده‌اند‌ـ اشاره مى‌كنیم.[2]
الف) مسواك زدن؛[3]
ب) وضو و طهارت داشتن؛[4]
ج) پناه بردن به خداوند پیش از قرائت قرآن. قرآن كریم مى‌فرماید: «وقتى قرآن مى‌خوانى، از[ شرّ] شیطان رانده شده به خداوند پناه ببر».[5]
د) قرائت از روى قرآن؛ پیامبر اكرم(ص) فرمود: «قرائت قرآن از روى مصحف، بهترین اعمال امّت من‌است».[6]
هـ) قرائت قرآن با صداى خوش؛ خاتم پیامبران(ص) فرمود: «هر چیزى زیورى دارد و زیور قرآن، صوت نیكو است.»[7]
و) قرائت قرآن همراه با خشوع؛ قرآن مى‌فرماید: «آیا وقت آن نرسیده است كه دل‌هاى مؤمنان در برابر ذكر خدا و آن‌چه از حق نازل شده، خاشع گردد؟»[8]
ز) قرائت همراه با حزن و اندوه؛ پیامبر خدا(ص) فرمود: «به راستى قرآن همراه با حزن نازل شده است؛ بنابراین، هنگامى كه قرآن مى‌خوانید گریه كنید و اگر گریه‌نكردید، حالت گریه به خود بگیرید».[9]
ح) تلاوت قرآن، همراه با ترتیل؛ قرآن مى‌فرماید: (ورَتِّلِ القُرءانَ تَرتیلا)؛ قرآن را با دقّت و تأنّى بخوان.[10]
ط) تدبر؛ یعنى قارى قرآن تنها به خواندن الفاظ، بدون توجه به معانى آن، اكتفا نكند و همراه با قرائت آن در معانى قرآن اندیشه كند و از آیاتش پند گیرد؛ چنان‌كه امیرمؤمنان على(ع) در وصف پرهیزكاران مى‌فرماید: «آنان در شب به پا خاسته، قرآن را شمرده شمرده و با تدبّر تلاوت مى‌كنند. جان خویش را با آن محزون مى‌سازند و دواى درد خود را از آن مى‌گیرند. هرگاه به آیه‌اى برسند كه در آن تشویق باشد، با‌علاقه و امید به آن روى مى‌آورند و روح و جانشان با شوق بسیار در آن خیره مى‌شود و آن را همواره نصب‌العین خود مى‌سازند و هرگاه به آیه‌اى برخورد كنند كه در آن بیم باشد، گوش‌هاى دل خود را براى شنیدن آن باز مى‌كنند و صداهاى ناله و برخورد زبانه‌هاى آتش در گوششان طنین‌انداز است.»[11]
—————
[1]‌. وسائل الشیعه، ج‌4، ص‌839.
[2]‌. ر.ك: وسائل‌الشیعه، ج‌4، ص‌823‌ـ‌895 و بحارالانوار، ج‌89 و 92.
[3]‌. بحارالانوار، ج‌89، ص‌213.
[4]‌. همان، ص‌210.
[5]‌. نحل، آیه‌98.
[6]‌. بحارالانوار، ج‌89، ص‌202.
[7]‌. الكافى، ج‌2، ص‌615.
[8]‌. حدید، آیه‌16.
[9]‌. جامع‌الأخبار، ص‌49 و بحارالأنوار، ج‌92، ص‌210 و 216.
[10]‌. مزمل، آیه‌4.
[11]‌. نهج‌البلاغه، خطبه 193 (همام) ص‌224.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.